Về Côn Sơn, nhớ Nguyễn Trãi

Như một chuyến hành hương, chúng tôi tìm về Côn Sơn 
(huyện Chí Linh, Hải Dương), miền đất của những rừng thông bạt ngàn, nơi
mấy trăm năm trước đã lưu dấu một cuộc đời ẩn dật, thanh bạch của người
anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi.


Toàn cảnh đền thờ Nguyễn Trãi dưới chân núi Kỳ Lân
Chiếc xe máy phóng vun vút qua những cung 
đường ngoằn ngoèo, hiểm trở đưa chúng tôi đến khu di tích - danh thắng 
Côn Sơn, thuộc địa phận xã Cộng Hòa. Chưa vào mùa du lịch nên du khách 
thưa vắng. Nhưng chính sự thanh vắng lại mang vẻ đẹp thanh bình cho nơi
này.
Qua cổng tam quan cổ kính bề thế đề ba chữ “Côn Sơn tự”, mọi người 
như bị hút mắt bởi hàng thông cổ thụ cao lênh khênh trước mặt. Phía sau
cổng tam quan nội là bốn cây đại già, thân sần sùi, nằm trườn ngang 
trườn dọc như những con rồng khổng lồ làm nhiệm vụ canh giữ khu điện 
thờ phía trước. Mùi khói hương thoang thoảng càng khiến cảnh chùa thêm 
linh thiêng, thiền tịnh.
Trong sân chùa, vài du khách vừa dạo bước vừa chăm chú xem những tấm
văn bia. Tấm văn bia bên phải có ghi ba chữ Thanh Hư động (thanh 
trong, thoát tục), vốn là bút tích của vua Trần Duệ Tông khi ông về 
thăm Côn Sơn. Đã hơn 600 năm, dòng lưu bút xưa vẫn chẳng phai mờ. Văn 
bia bên trái hình lục lăng có tên “Côn Sơn thiện từ bi phúc tự”, đến 
nay vẫn còn là một ẩn số với những hàng chữ nho vuông vức, dày đặc.

Tam quan nội của chùa với hai cây đại cổ thụ che chắn

Chùa Côn Sơn được dựng vào thế kỷ 13, gồm 83 gian, bên trong có 
385 pho tượng

Giếng Ngọc nằm ở sườn núi Kỳ Lân. Tương truyền đây là giếng nước
do thiền sư Huyền Quang được thần linh báo mộng ban cho chùa nguồn 
nước quý

Đường lên Bàn Cờ Tiên
Thắp nén nhang và tham quan một vòng chùa Côn Sơn, chúng tôi men 
theo những bậc đá sau chùa để bắt đầu hành trình lên núi Kỳ Lân. Núi Kỳ
Lân, tên dân gian gọi núi Hun, cao gần 200m. Độ cao của ngọn núi không
đủ để thách thức lòng người, nhưng điều thú vị là ở hơn 900 bậc đá xếp
uốn lượn qua những đồi thông rì rào, vấn vít cùng nắng, gió và mùi 
thơm ngai ngái của những tán lá thông già. Những bậc đá phủ rêu xanh rì
gợi nhớ đến những câu thơ Nguyễn Trãi ngày xưa:
“Côn Sơn có đá rêu phơi,
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”
(Côn Sơn ca)
Càng lên cao, cảnh núi rừng Côn Sơn càng nguyên sơ, tĩnh lặng. Trên 
đỉnh núi không khí mát mẻ và quang đãng. Một khu đất bằng phẳng có hình
chữ công hiện ra trước mặt, gọi là Bàn Cờ Tiên. Từ vị trí này có thể 
nhìn bốn phương tám hướng giữa biển trời, biển gió lồng lộng: những xóm
làng trù phú, sông nước Lục Đầu Giang mênh mông hữu tình, những triền 
đồi ngút ngàn thông reo; hay ngửa mặt lên để ngắm nhìn bầu trời và hít 
hà khí thiêng của đất trời, sông núi.

Văn bia lưu dấu bút “Thanh Hư động” của vua Trần Duệ Tông năm 
1373

Nhà bia hình lục lăng trong sân chùa
Cách Bàn Cờ Tiên không xa là dòng suối Côn Sơn và đền thờ Nguyễn 
Trãi. Mùa này từ xa chỉ nghe thấy tiếng tí tách của con nước nhỏ chảy 
xuống những tảng đá lô nhô cao thấp.
Nơi đền thờ bức tượng Nguyễn Trãi vẫn còn giữ màu đồng nguyên chất. 
Bức tượng tạc khắc tư thế ung dung tự tại, nửa trầm tư nửa khắc khổ của
một con người suốt đời phụng sự chân lý “Đem đại nghĩa để thắng hùng 
tàn, Lấy chí nhân để thay cường bạo”. Ngắm nhìn người anh hùng dân tộc,
lòng lại dâng lên cảm giác xao xuyến, mong người đã tìm được "nơi bóng
mát để ngâm thơ nhàn” ở nơi thanh tịnh này.

Bàn Cờ Tiên, nơi du khách có thể nhìn bao quát cả bốn phương tám
hướng

Tượng đồng Nguyễn Trãi 

ST