NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN
CỦA BÁO CÁO CHÍNH TRỊ TẠI ĐẠI HỘI XI
ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
A-MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG
I. TIÊU ĐỀ CỦA BÁO CÁO CHÍNH TRỊ

Tiêu đề của Báo cáo chính trị cũng là chủ đề của Đại hội. Từ Đại hội IX trở về trước, không có tiêu đề đại hội, chỉ nói gọn là Báo cáo chính trị của BCH TW tại đại hội... Từ Đại hội IX, Đại hội X, Báo cáo chính trị bắt đầu có tiêu đề. Tiêu đề của Báo cáo chính trị trở thành chủ đề của Đại hội, sẽ nêu được một cách ngắn gọn, nhưng đầy đủ về mục tiêu, động lực, những nhiệm vụ chủ yếu của nhiệm kỳ đại hội đó.
Báo cáo chính trị của Đại hội với tiêu đề là "Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại".
Như vậy tiêu đề này gồm 4 nội dung, 3 nội dung đầu tiếp tục kế thừa Đại hộI X. Đây là những nội dung cần phải tiếp tục thực hiện. Đó là, tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng: sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định nhất tới sự thành công của sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp cách mạng của Đảng ta nói chung; phát huy sức mạnh toàn dân tộc: chúng ta biết rằng, Đảng lãnh đạo, nhưng người thực hiện là dân. Đây chính là nguồn lực, sức mạnh mạnh mẽ nhất của sự nghiệp cách mạng nước ta. Sức mạnh của nhân dân là vô địch, ý này nói lên được động lực và sức mạnh của cách mạng; đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới tức nâng cao năng lực lãnh và và sức chiến đấu của Đảng để đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới.
Đại hội XI nói tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Đây là điểm mới, nói lên mục tiêu cụ thể của nhiệm kỳ Đại hội này.
Tỷ lệ hộ nghèo giảm, thu nhập tăng lên
mô, thu nhập nền kinh tế
Quy không ngừng tăng
Ra khỏi nhóm nước có thu nhập thấp

II. BỐ CỤC CỦA BÁO CÁO CHÍNH TRỊ

Báo cáo chính trị gồm 12 phần. Phần thứ nhất đánh giá 5 năm thực hiện nghị quyết Đại hội X và nhìn lại 10 năm thực hiện chiến lược 2001 - 2010; 20 năm thực hiện Cương lĩnh năm 1991. Mười một phần còn lại là những nội dung, nhiệm vụ cụ thể trong các lĩnh vực của nhiệm kỳ khóa XI.
B- NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA BÁO CÁO CHÍNH TRỊ

I. Kiểm điểm 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội X, nhìn lại 10 năm thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội (2001 - 2010) và 20 năm thực hiện Cương lĩnh 1991 (1991 - 2011).
Về cơ bản, bối cảnh tình hình thế giới 5 năm qua đúng như dự báo trong Báo cáo chính trị trình Đại hội X. Nhưng nó có một điểm mới chúng ta không dự báo được, nó tác động rất mạnh đến nước ta là cuộc khủng hoảng tài chính từ Mỹ, lan ra thế giới và trở thành suy thoái kinh tế toàn cầu năm 2007 - 2008. Cuộc suy thoái này được đánh giá là cuộc suy thoái lớn thứ hai kể từ sau cuộc khủng hoảng 1929 - 1933 trong thế giới tư bản. Kể từ khi đổi mới, chúng ta nhiều lần bị ảnh hưởng của tình hình thế giới, khu vực, như khủng hoảng tài chính khu vực năm 1997 - 1998, bắt đầu từ Thái Lan, ảnh hưởng nặng nề đến nước ta, nhưng so với thời kỳ đó thì cuộc khủng hoảng lần này tác động tiêu cực đến nước ta lớn hơn.
Báo cáo chính trị có nêu lên 6 thành tựu:
- Nền kinh tế vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, duy trì được tốc độ tăng trưởng khá, tiềm lực và quy mô nền kinh tế tăng lên, nước ta đã ra khỏi tình trạng kém phát triển.
- Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa và lĩnh vực xã hội có tiến bộ; vấn đề bảo vệ tài nguyên - môi trường được chú trọng hơn, đời sống các tầng lớp nhân dân được cải thiện.
- Quốc phòng, an ninh, đối ngoại (*)được tăng cường.
- Dân chủ XHCN có tiến bộ, sức mạnh đại đoàn kết dân tộc được củng cố.
- Việc xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN được đẩy mạnh, hiệu lực, hiệu quả hoạt động được nâng lên.
- Công tác xây dựng Đảng, xây dựng chỉnh đốn Đảng được tăng cường, đạt một số kết quả tích cực.
Một thành tựu nổi bật của nhiệm kỳ Đại hội khóa X vừa qua là thành tựu về đối ngoại.
- Năm 2009, hoàn thành việc phân giới căm mốc trên bộ với Trung Quốc với tuyến biên giới phía bắc dài 1.400 cây số. Ngoài phân giới cắm mốc, chúng ta còn thông qua được Nghị định về công tác quản lý phân giới cắm mốc (Việt Nam cắm được hơn 1.900 mốc). Đây là cơ sở rất quan trọng để chúng ta giữ được hòa bình ổn định ở biên giới phía Bắc. Chúng ta cũng hoàn thành việc phân định Vịnh Bắc bộ với Trung Quốc.
Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới, đánh dấu một bước phát triển mới trong quan hệ kinh tế đối ngoại của chúng ta.
- Trong năm 2010, Việt Nam đã hoàn thành tốt vai trò Chủ tịch ASEAN. Việt Nam gia nhập ASEAN muộn nhưng vị thế của chúng ta ở tổ chức này ngày càng được khẳng định.
- Chúng ta hoàn thành vai trò Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc trong nhiệm kỳ 2 năm.
- Đã thiết lập đối tác chiến lược với khá nhiều nước lớn trên thế giới như Anh, Nhật, Trung Quốc…, giữ được quan hệ tốt đẹp với các nước láng giềng. Đại hội XI có tới 178 nước, tổ chức, đảng trên thế giới gửi điện chúc mừng (Đại hội X có 34 điện chúc mừng).
Cùng với Báo cáo chính trị, Báo cáo kiểm điểm của Ban Chấp hành Trung ương trình bày trước Đại hội, dư luận quốc tế và trong nước đánh giá rất cao tính tự phê bình và phê bình của Trung ương Đảng. Nói thẳng, nói thật, không né tránh hạn chế, khuyết điểm. Có 6 hạn chế, khuyết điểm:

- Kinh tế phát triển chưa bền vững, chất lượng, hiệu quả sức cạnh tranh thấp, chưa tương xứng với tiềm năng, cơ hội và yêu cầu phát triển của đất nước, một số chỉ tiêu không đạt kế hoạch. (GDP tăng trưởng bq 5 năm 7%, ĐH X đề ra 7,5-8%, phấn đấu 8%; cơ cấu ngành trong GDP: khu vực CN, xây dựng đạt 41,1%, chỉ tiêu 43-44%, dịch vụ 38,3%, chỉ tiêu 40-41%; nông nghiệp 20,6%, chỉ tiêu 15-16%)

- Các lĩnh vực giáo dục - đào tào, khoa học - công nghệ, văn hóa - xã hội, môi trường còn nhiều hạn chế, yếu kém gây bức xúc trong xã hội.
- Các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại còn một số mặt hạn chế.

- Dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc chưa được phát huy đầy đủ.

- Xây dựng nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa chưa theo kịp yêu cầu phát triển kinh tế và quản lý đất nước.

- Công tác xây dựng Đảng còn nhiều hạn chế yếu kém, chậm được khắc phục.
TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ ASEAN- 5

Có 5 bài học kinh nghiệm:
- Trong điều kiện khó khăn càng phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Trong 5 năm qua, chúng ta càng thấm thía bài học phải thực sự coi trọng chất lượng, hiệu quả và phát triển bền vững của nền kinh tế.
- Bài học kết hợp giữa tăng trưởng KT với tiến bộ và công bằng XH. Trong điều kiện càng khó khăn thì Đảng và Nhà nước càng quan tâm đến chính sách XH. Một trong những thành tựu của chúng ta đó là chính sách an sinh XH, chính sách trong điều kiện khủng hoảng kinh tế.
- Công tác chỉ đạo, điều hành phải hết sức nhạy bén, kiên quyết, sáng tạo và bám sát thực tiễn đất nước. Năm 2009, Trung ương Hội nghị TƯ 8 để bàn chuyên sâu về KT-XH trong điều kiện khủng hoảng kinh tế thế giới.
- Phải chăm lo củng cố xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức.
II. Tiếp tục đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới theo con đường xã hội chủ nghĩa. Phương hướng, nhiệm vụ phát triển đất nước 5 năm 2011 - 2015
1- Dự báo tình hình trong nước, thế giới những năm sắp tới:
+ Tình hình chính trị, kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp và khó lường. Không ai dự báo tình hình Trung Đông và Bắc Phi xảy ra, diễn biến nhanh như vậy. Tình hình chính trị, kinh tế thế giới sẽ diễn biến như thế nào? Kinh tế thế giới mặc dầu có dấu hiệu phục hồi những vẫn còn nhiều khó khăn, bất ổn. Tình hình nợ công ở Ailen, đến Hy Lạp, Bồ Đào Nha… Tình hình sóng thần và động đất ở Nhật Bản… (nợ công VN +_50%)
Tranh chấp về lãnh thổ và biển Đông giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng rất khó dự báo.

+ Trong nước, chúng ta có nhiều thời cơ, nhiều tiềm năng, nhưng cũng còn rất nhiều khó khăn, thách thức. Trước Đại hội XI, chúng ta cũng chưa dự báo được khả năng gây mất ổn định như việc giá cả tăng mạnh những tháng qua. Báo cáo chính trị không đề cập nhưng chúng ta thấy hiện tượng tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ cán bộ đảng viên. Đây là một hiện tượng có thật, cần được quan tâm đúng mức.
2, Tiếp tục đổi mới toàn diện, mạnh mẽ theo con đường XHCN: Thực tiễn 25 năm đổi mới, 20 năm thực hiện Cương lĩnh và 10 năm thực hiện Chiến lược cũng như 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội X đã khẳng định đường lối đổi mới của Đảng ta là đúng. Sự lựa chọn con đường đi lên CNXH, gắn độc lập dân tộc với CNXH là đúng đắn và phù hợp với thực tiễn khách quan.
Để bảo vệ và phát huy được những thành tựu và kết quả đổi mới, đòi hỏi chúng ta phải tiếp tục đổi mới toàn diện, mạnh mẽ, có chất lượng và hiệu quả hơn nữa cả về chính trị, KTXH, QPAN, đối nội, đối ngoại.
3 -Những nhiệm vụ, mục tiêu cụ thể trong nhiệm kỳ tới:
Phần này Báo cáo chính trị nêu 8 mối quan hệ phải hết sức chú ý, xử lý đúng trong quá trình triển khai Nghị quyết Đại hội nói riêng cũng như việc quán triệt, thực hiện đường lối đổi mới của Đảng.
+ Phải xử lý tốt mối quan hệ giữa đổi mới, ổn định và phát triển. Nếu không đổi mới thì không giữ được ổn định, cũng không thể phát triển, nhưng phải ổn định mới đổi mới thành công.
+ Phải xử lý tốt mối quan hệ giữa đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị. Chúng ta nói đổi mới toàn diện nhưng không có nghĩa thực hiện cùng một lúc tất cả các lĩnh vực. Phải có các bước đi phù hợp. Chúng ta đổi mới kinh tế trước. Trên cơ sở thành tựu đổi mới kinh tế, làm rõ nhu cầu và nội dung của đổi mới chính trị. Giữ được ổn định chính trị để từng bước đổi mới.
+ Giữa KT thị trường và định hướng XHCN
+ Giữa phát triển lực lượng sản xuất, nhưng không ngừng hoàn thiện quan hệ sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
+ Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.
+ Giữa xây dựng CNXH và bảo vệ Tổ quốc XHCN
+ Giữa độc lập tự chủ và hội nhập quốc tế.
+ Mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân phát huy quyền làm chủ…
Đây là điểm mới của Báo cáo chính trị. Ngoài việc nêu những nhiệm vụ, những giải pháp lớn phải thực hiện trong nhiệm kỳ tới thì văn kiện nêu lên 8 mối quan hệ mà chúng ta phải nhận thức và xử lý tốt trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển đất nước 5 năm 2011 - 2015
Văn kiện nêu: Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng; đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, phát huy dân chủ, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; phát triển kinh tế nhanh, bền vững, nâng cao hiệu quả đời sống vật chất tinh thần nhân dân; giữ vững ổn định chính trị, xã hội; tăng cường hoạt động đối ngoại bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. tức là nói cụ thể hơn, chi tiết hơn cho nhiều lĩnh vực để thực hiện mục tiêu, chủ đề Đại hội
III. Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh CNH-HĐH phát triển nhanh, bền vững
1- Đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao chất lượng hiệu quả phát triển nhanh, bền vững.
Vì sao phải đổi mới mô hình tăng trưởng? Yêu cầu của đổi mới mô hình tăng trưởng như thế nào? Như chúng ta biết, hạn chế, yếu kém của nền kinh tế nước ta thì có rất nhiều, nguyên nhân của nó là do công tác quản lý, điều hành, nhưng cũng có nguyên nhân từ mô hình tăng trưởng. Mô hình tăng trưởng lâu nay của chúng ta là mô hình tăng trưởng theo chiều rộng, tức là tăng trưởng kinh tế bằng cách tăng thêm các nguồn lực, tăng thêm vốn đầu tư, tăng thêm sử dụng các nguồn tài nguyên thiên nhiên, tăng thêm nguồn lực lao động. Vì vậy,chúng ta phải phát triển hợp lý giữa chiều rộng và chiều sâu, chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả, tính bền vững
2- Phát triển công nghiệp xây dựng theo hướng hiện đại, tiếp tục tạo nền tảng nước công nghiệp, nâng cao độc lập tự chủ về kinh tế.
Một trong những hạn chế, yếu kém của chúng ta là ngành công nghiệp chủ yếu là gia công. Công nghiệp những năm vừa qua phát triển nhanh, nhưng phải sớm kết thúc giai đoạn này vì chủ yếu là gia công cho nước ngoài, từ dệt, may mặc, giầy da, thậm chí những ngành như ô tô, xe máy, máy tính, thiết bị điện tử tin học… chủ yếu là lắp ráp nên phần giá trị gia tăng rất thấp.
(*XK của VN chỉ 5% công nghệ cao, 10%TB, 40% chưa qua sơ chế, 27% công nghệ thấp,)
Công nghiệp phụ trợ của chúng ta kém phát triển. Thông thường một nhà đầu tư nước ngoài vào sản xuất một sản phẩm chính thì sẽ kéo theo một loạt các doanh nghiệp khác vào để sản xuất các vật tư, nguyên liệu phục vụ cho sản phẩm chính. (Phấn đấu giá trị gia tăng giá trị CN-XD bình quân 5 năm tăng 7,8-8%/năm)
3- Phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, gắn với giải quyết tốt vấn đề nông nghiệp nông thôn.
Nhiều ý kiến cho rằng, phát triển nông nghiệp không làm giàu được. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã, đang giàu từ nông nghiệp được. Vấn đề là phải có nền nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sinh thái có năng suất, chất lượng, hiệu quả cao.
Phải phát triển nền nông nghiệp lớn có năng suất, chất lượng, hiệu quả cạnh tranh cao, thân thiện với môi trường, gắn với chế biến và thị trường, gắn với xuất khẩu. Để đạt được mục tiêu đó, có rất nhiều nhiệm vụ cụ thể: phải quy hoạch, áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ như thế nào... Nếu cứ dừng mãi ở kinh tế hộ, không dồn điền đổi thửa, không tích tụ tập trung ruộng đất, không áp dụng khoa học công nghệ thì không thể thực hiện.
(phấn đấu giá trị gia tăng nông nghiệp bình quân 5 năm đạt 2,6-3% năm. Tỷ trọng lao động nông nghiệp năm 2015 chiếm 40-41% lao động xã hội, thu nhập của người dân nông thôn tăng 1,8-2 lần so với năm 2010)
4- Phát triển các ngành dịch vụ, nhất là dịch vụ tài chính, ngân hàng, thương mại, du lịch, dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
Đây cũng là mô hình đổi mới tăng trưởng phải hướng vào dịch vụ. Nhưng không chỉ phát triển dịch vụ, coi nhẹ phát triển công nghiệp. Phải trên nền tảng của sản xuất để phát triển các ngành dịch vụ. Dịch vụ phục vụ cho sản xuất và tiêu dùng, không chỉ phục vụ trong nước mà vươn ra nước ngoài. Vận tải, cung ứng vật tư thiết bị, sửa chữa, bảo dưỡng thiết bị, vật tư, nguyên liệu, năng lượng… như thế nào rồi mới đến dịch vụ thương mại, tài chính, ngân hàng. Đây là những dịch vụ có tiềm năng lớn, nước ngoài rất quan tâm đến thị trường dịch vụ Việt Nam bởi các dịch vụ này đầu tư vốn không lớn mà thu hồi nhanh. (phấn đấu khu vực dịch vụ có tốc độ tăng trưởng cao hơn tốc độ tăng GDP và gấp ít nhất 1,3 lần tốc độ tăng trưởng của các ngành sản xuất sản phẩm vật chất; tốc độ tăng trưởng dịch vụ bình quân 5 năm đạt 8-8,5%/năm)
5-Tập trung xây dựng kết cấu hạ tầng, tạo bước đột phá về kết cấu hạ tầng đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước:
Chúng ta biết, thực tế kết cấu hạ tầng của ta rất yếu kém. Nếu không có kết cấu hạ tầng, không thể phát triển nhanh và bền vững. Chi phí vận tải hiện tại của chúng ta rất lớn. Điện rất thiếu. Nếu tình trạng, chi phí điện như hiện nay, nhiều hãng sẽ chuyển doanh nghiệp sang đầu tư ở nước khác. Chúng ta chưa có km đường cao tốc theo đúng nghĩa; có rất nhiều cảng nhưng chưa có một cảng quốc tế nào. Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh nếu không giải quyết được ách tắc giao thông thì sẽ rất khó khăn trong phát triển.
IV. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường theo định hướng XHCN
Có 4 nội dung: Giữ vững định hướng XHCN của kinh tế thị trường; Phát triển các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp; Phát triển đồng bộ các loại thị trường; Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của nhà nước đối với kinh tế thị trường định hướng XHCN.
(Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa của kinh tế thị trường: Tại sao đặt ra vấn đề này và đưa lên điểm đầu của kinh tế thị trường, không đưa hình thức sở hữu các thành phần kinh tế hay vấn đề các yếu tố thị trường, các loại thị trường lên trước? Thứ hai, Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường là như thế nào? )
1- Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa của nền kinh tế thị trường
+ Tại sao đặt ra vấn đề này và đưa lên điểm đầu của kinh tế thị trường lên trước?
Chúng ta phải khẳng định lại, có một loại kinh tế thị trường giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa không mâu thuẫn với phát triển thị trường. Kinh tế thị trường có nhiều loại, có nhiều tính chất khác nhau. Tính chất của kinh tế thị trường phụ thuộc vào tính chất của các nhân tố hợp thành. Có mấy chủ thể: chủ thể nhà nước, doanh nghiệp, người tiêu dùng làm nên kinh tế thị trường. Kinh tế thị trường chẳng qua là quan hệ của các chủ thể này. Tính chất của các chủ thể này quyết định tính chất của nền kinh tế. Nếu nhà nước quản lý là nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước của dân, do dân và vì dân, định ra luật lệ để vận hành nền kinh tế này, để bảo vệ lợi ích của người dân, tất nhiên phải tôn trọng quyền tự chủ sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp, thì mới có kinh tế thị trường, nhưng phải định hướng nền kinh tế này theo mục tiêu của nhà nước, để bảo vệ tiến bộ, công bằng xã hội, là dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh… Bản thân các doanh nghiệp cũng bị chi phối bởi hệ thống luật pháp, tính chất hoạt động của doanh nghiệp cũng thay đổi. Bản chất nhà nước sẽ quyết định bản chất của kinh tế. Nếu các doanh nghiệp tư nhân giữ vai trò chủ đạo thì nền kinh tế sẽ tự phát đi lên chủ nghĩa tư bản. Nhưng nếu nền kinh tế doanh nghiệp giữ vai trò chủ đạo là các tập đoàn kinh tế nhà nước, các tổng công ty nhà nước, nguồn lực kinh tế nhà nước, thì tính chất của nền kinh tế thị trường sẽ khác.
+ Giữ vững định hướng XHCN của nền kinh tế thị trường là như thế nào?
Trong Văn kiện nói rất kỹ, phải để nền kinh tế đó vận hành theo cơ chế thị trường. Vận dụng đầy đủ những tác động của kinh tế thị trường, phát huy mạnh mẽ những ưu thế của kinh tế thị trường đối với phát triển kinh tế. Chúng ta chuyển từ quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường cũng là vì mục tiêu đó, tận dụng tối đa những lợi thế, thế mạnh của kinh tế thị trường. Nhưng nếu chúng ta quản lý không chặt, năng lực lãnh đạo, quản lý của nhà nước ta không tốt, sẽ đi lên chủ nghĩa tư bản, vì vậy phải giữ vững định hướng XHCN. Giữ vững định hướng XHCN là bảo đảm tính chất của nhà nước, nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước, nhà nước do Đảng Cộng sản lãnh đạo.
2- Phát triển các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế, các loại hình doanh nghiệp.
Phải phát triển đa dạng các hình thức sở hữu, các thành phần kinh tế và các loại hình doanh nghiệp. Ai hoạt động trong khuôn khổ pháp luật thì đều khuyến khích và ủng hộ. Cạnh tranh lành mạnh, bình đẳng. Vấn đề là trong khi cho các thành phần kinh tế cạnh tranh bình đẳng thì phải làm thế nào để đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý của kinh tế nhà nước.
Kinh tế tư nhân khuyến khích phát triển các loại hình, nhưng hết sức chú ý coi trọng doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đảng, Nhà nước ta hết sức quan tâm đến hỗ trợ phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thực tế hiện nay, nếu để tự phát thì doanh nghiệp vừa và nhỏ rất khó khăn; khó khăn trong tiếp cận các nguồn vốn, khó khăn trong đổi mới công nghệ, khó khăn trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, khó khăn trong tiếp cận thị trường.
3- Phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường, các loại thị trường.
Để kinh tế thị trường có thể vận hành được, phải có các yếu tố thị trường và các loại thị trường. Các loại thị trường gồm: thị trường hàng hóa dịch vụ, thị trường tài chính tiền tệ, thị trường khoa học công nghệ, thị trường lao động, thị trường đất đai bất động sản; các yếu tố thị trường như thể chế về giá cả, cạnh tranh, về độc quyền, giải quyết tranh chấp; các tổ chức thẩm định môi giới, tư vấn (pháp luật, khoa học công nghệ); các chủ thể, hệ thống cơ sở vật chất để cho hình thành và phát triển thị trường đó.
Quan điểm của Đảng ta là phải tạo điều kiện để phát triển đồng bộ các yếu tố thị trường và các loại thị trường. Nếu so với yêu cầu, chúng ta thấy nhiều vấn đề chúng ta cần phải thực hiện tiếp, nhưng so với khi bắt đầu đổi mới thì đã có bước tiến rất dài về nhận thức, cơ chế vận hành của thị trường. Chúng ta tạo ra những điều kiện vận hành cho cơ chế thị trường.
4- Nâng cao vai trò lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của nhà nước đối với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là yếu tố quyết định.
V. Phát triển giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, kinh tế tri thức, bảo vệ môi trường
Đây là lĩnh vực rất quan trọng. Nó là yếu tố tiền đề, điều kiện để thực hiện được những định hướng phát triển trên. Đồng thời, nó không phải là kinh tế mà là xã hội, là cái để nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Có 3 nội dung: Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục - đào tạo; Phát triển và nâng cao hiệu quả khoa học công nghệ, phát triển kinh tế trí thức; Coi trọng bảo vệ môi trường, chủ động phòng chống thiên tai, dịch bệnh.
*tập đoàn Inter đầu tư vào VN, cần 2.000 kỹ sư, nhưng chỉ tuyển chọn được 200 nhưng còn phải đào tạo lại (ở Mỹ 4/1)
* Vấn đề môi trường: đập Dương Tử… TQ muốn trở về môi trường cũ thì phải bỏ ra 4 lần với những gì thu được từ việc phá hoại môi trường. Ở VN nếu nước biển dâng o,5 – 1 m thì chúng ta mất ¼ đồng bằng sông Cửu Log, VN là 1 trong 5 quốc gia bị ảnh hưởng lớn nhất của biến đổi khí hậu toàn cầu.
Với công suất 18.200 MW điện, đập Tam Hiệp là dự án thủy điện lớn nhất thế giới. Đập sông Dương Tử sản xuất 2% lượng điện của Trung Quốc và thay thế cho 30 triệu tấn than hàng năm. Tuy vậy những chi phí xã hội, môi trường, địa chất và tài chính thì gây nhiều ngạc nhiên.
- Mất nhà cửa: Đập Tam Hiệp đã phủ kín 13 thành phố, 140 thị trấn và 1350 làng và làm 1,2 triệu người mất nhà cửa.
- Hủy hoại về sinh thái:  Xói mòn ảnh hưởng tới một nửa diện tích hồ chứa, và hơn 300.000 người nữa sẽ phải tái định cư để ổn định lại bờ hồ chứa.
- Các tác động tới hạ lưu: sông Dương Tử lưu chuyển hơn 500 tấn phù sa xuống các hồ chứa mỗi năm. Hậu quả là, lên tới 4 cây số vuông vùng đầm lầy rìa bờ biển bị xói mòn hàng năm. Đồng bằng đang chìm dần, trong khi nước biển thì dâng ngược xâm lấn vào sông, ảnh hưởng tới nông nghiệp và nước uống.
- Nhạy cảm với biến đổi khí hậu (BĐKH): Những người vận hành đập lập kế hoạch tích nước đầy hồ chứa lần đầu tiên vào năm 2009, nhưng họ không thể làm vậy vì không có đủ mưa. Lượng mưa thất thường hơn bao giờ hết đặt một dấu hỏi lớn đằng sau những lợi ích kinh tế của đập Tam Hiệp.
- Chi phí tài chính: chi phí chính thức cho đập sông Dương Tử là 27 tỷ USD. Các nhà phê bình lập luận rằng, nếu những chi phí ẩn được tính vào, thì giá trị thực của con đập lên tới 88 tỷ USD. Nếu sản xuất điện và thay thế phương pháp đốt than tạo điện bằng các phương pháp khác thì sẽ rẻ hơn. Ngày 18/5/2011, Chính phủ Trung Quốc lần đầu tiên thừa nhận các vấn đề nghiêm trọng của đập. Chính phủ vẫn cho hay: "Dự án này có lợi ích to lớn trong việc ngăn lũ, sản xuất điện, giao thông đường sông và sử dụng nguồn nước", nhưng nó "đã gây ra những vấn đề khẩn cấp về mặt bảo vệ môi trường, ngăn ngừa các thảm họa địa chất và phúc lợi của các cộng đồng tái định cư".
VI. Chăm lo phát triển văn hóa
Có 4 nội dung: Củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phong phú, đa dạng; Phát triển sự nghiệp văn học nghệ thuật, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa, truyền thống văn hóa cách mạng; Phát triển hệ thống thông tin đại chúng; Mở rộng và nâng cao hiệu quả hợp tác về văn hóa.
* VN những năm qua Internet, blog cán nhân phát triển mạnh thì một mặt chúng ta khuyến khích phát triển và xây dựng hạ tầng đáp ứng yêu cầu; nhưng mặt khác chúng ta phải quảng lý sử dụng, chúng ta phải tăng cường thong tin về thành tựu, những giá trị truyền thống của dân tộc, nâng cao sức thuyết phục của thông tin chính thống, nâng cao khả năng miễn dịch của từng cán bộ đảng viên trước những thông tin độc hại.
* Sự nghiệp giải phóng dân tộc, đổi mới rất vĩ đại, tuy nhiên chúng ta chưa có
tác phẩm văn học nghệ thuật nào tương xứng, ngang tầm với những chiến
công của dân tộc
* Môi trường văn hóa là nơi để rèn luyện, để hình thành nhân cách của con
người VN trong thời kỳ mới, nhưng mà trong nhiều năm qua môi trường văn hóa
Của chúng ta xuống cấp nghiêm trọng, dẫn đến suy thoái về đạo đức, tư tưởng.
VII. Thực hiện có hiệu quả tiến bộ, công bằng xã hội, đảm bảo an sinh xã hội và môi trường trong từng bước và từng chính sách phát triển:
Có 4 nội dung: tập trung giải quyết tốt chính sách lao động, việc làm và thu nhập; bảo đảm an sinh xã hội; nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, công tác dân số kế hoạch hóa gia đình, bảo vệ chăm sóc sức khỏe bà mẹ, trẻ em; đấu tranh phòng chống có hiệu quả tệ nạn xã hội, tai nạn giao thông.
VIII. Tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa:
Mục tiêu của QPAN là bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới quốc gia; bảo vệ Đảng, nhà nước và nhân dân, chế độ XHCN. Giữ vững ổn định chính trị, TTATXH, chủ động ngăn chặn làm thất bại mọi âm mưu hoạt động chống phá của các thế lực thù địch. Sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa phi truyền thống mang tính toàn cầu. Không để bị động bất ngờ trong mọi tình huống.
Văn kiện chỉ ra những nhiệm vụ cụ thể như, tuyên truyền giáo dục chủ nghĩa yêu nước, ý thức trách nhiệm đối với việc bảo vệ chủ quyền và lợi ích quốc gia; tăng cường sức mạnh QPAN, cả về tiềm lực và thế trận. Xây dựng khu vực phòng thủ, xây dựng thế trận lòng dân;…
IX. Triển khai đồng bộ toàn diện hoạt động đối ngoại, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế.
Văn kiện Đại hội XI khẳng định, Việt Nam chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Đại hội X nói chủ yếu là hội nhập về kinh tế.
- Mục tiêu của đường lối đối ngoại: thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ; chủ động và tích cực hội nhập quốc tế. Là bạn, đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế; vì lợi ích quốc gia, dân tộc, một nước Việt Nam XHCN giàu mạnh.
-Nhiệm vụ của công tác đối ngoại là giữ vững môi trường hòa bình, thuận lợi để đẩy mạnh CNH-HĐH; bảo vệ vững chắc chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, nâng cao vị thế của đất nước, đồng thời góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ của xã hội và thế giới.
X. Phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc
Đây là hai nội dung hết sức quan trọng. Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực, là bản chất của xã hội ta. Phải phát huy dân chủ, mà dân chủ cao nhất là quyền làm chủ của nhân dân. Nhà nước của chúng ta là nhà nước của dân, do dân và vì dân. Đảng ta không có lợi ích nào khác, không có mục tiêu nào khác là phục vụ nhân dân.
Chúng ta phải tiếp tục xây dựng, hoàn thiện nền dân chủ XHCN; bảo đảm tất cả quyền lực của nhà nước thuộc về nhân dân. Mọi đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước đều vì lợi ích của nhân dân. Cán bộ công chức phải là công bộc của dân.
XI. Đẩy mạnh xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam
1- Nâng cao nhận thức về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Đây là điểm được đưa lên hàng đầu, bởi nó liên quan đến vấn đề nhận thức. Đây là điểm nhận thức mới. Đảng lãnh đạo bằng nhà nước và qua nhà nước. Xây dựng Nhà nước mạnh là Đảng mạnh. Yếu kém trong quản lý nhà nước ảnh hưởng rất lớn đến uy tín của Đảng. Đường lối của Đảng rất đúng, nhưng triển khai trong thực tế hiệu quả không được như ý muốn, làm cho dân mất lòng tin. Vì vậy, phải nâng cao nhận thức, trước hết nhận thức về nhà nước pháp quyền:
+ Bản chất của nhà nước pháp quyền XHCN là thế nào? Phải giữ được tính chất, bản chất của nhà nước, đó là nhà nước của dân, do dân và vì dân. Phải giữ được vai trò lãnh đạo của Đảng đối với nhà nước. Giữ vững bản chất nhà nước là giữ vững định hướng XHCN của nền KT thị trường.
+ Tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan trong 3 quyền: lập pháp, hành pháp và tư pháp. Đặc biệt, Báo cáo chính trị nêu một vấn đề rất cụ thể là trong nhiệm kỳ khóa XI, chúng ta khẩn trương nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 1992.
2- Tiếp tục đổi mới tổ chức hoạt động của bộ máy nhà nước. Văn kiện nói rất cụ thể về Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, chính quyền địa phương. Ví dụ, phải đổi mới tổ chức của hoạt động Quốc hội; Quốc hội phải thực sự là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân. Phải tăng đại biểu chuyên trách, nâng cao vai trò, trách nhiệm hoạt động của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các ủy ban của Quốc hội. Hiện nay, chúng ta thực hiện chất vấn trong các phiên họp của Quốc hội. Tới đây, có thể các thành viên Chính phủ phải trả lời chất vấn, giải trình với các thành viên các ủy ban của Quốc hội. Tư tưởng này nhằm nâng cao thẩm quyền của các ủy ban, hội đồng của Quốc hội.
XII. Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng
Có 8 nội dung:
1- Tăng cường xây dựng Đảng về chính trị: chúng ta phải khẳng định sự kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.
2- Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tư tưởng, công tác lý luận. Những năm qua, công tác lý luận có nhiều thành tựu nhưng vẫn chậm giải đáp nhiều vấn đề. Không giải đáp được vấn đề sẽ không có cơ sở khoa học cho đường lối; không tạo được sự đồng thuận xã hội cao, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác tư tưởng. Công tác lý luận phải làm rõ rất nhiều vấn đề như có hay không nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; định hướng như thế nào? Kinh tế nhà nước chủ đạo được không? Chủ đạo như thế nào? Vấn đề sở hữu đối với đất đai?
3- Rèn luyện phẩm chất đạo đức và chống chủ nghĩa cá nhân.
Quá trình chuẩn bị văn kiện đã thảo luận vấn đề này rất kỹ. Bình thường, có thể điều này không cần đưa thành mục riêng, nằm trong phần công tác tư tưởng, hoặc phần công tác đảng viên nhưng vì ý nghĩa, tầm quan trong của vấn đề là rèn luyện phẩm chất đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân, cho nên đã được tách thành một mục riêng. Suy thoái về đạo đức, lối sống trong một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đang trở thành vấn đề bức xúc của xã hội, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, ổn định xã hội, ảnh hưởng đến niềm tin của dân đối với Đảng.
4- Tiếp tục đổi mới, kiện toàn tổ chức, bộ máy của Đảng, hệ thống chính trị. Đây là việc thường xuyên, tình hình mới, nhiệm vụ mới đòi hỏi phải kiện toàn tổ chức bộ máy để thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Vừa qua, chúng ta đã tiến hành kiện toàn các bộ, sáp nhập các ban Đảng.
5- Kiện toàn tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đảng viên. Các loại hình tổ chức cơ sở đảng mỗi ngày một phong phú, yêu cầu ngày càng cao. Tổ chức cơ sở đảng là hạt nhân lãnh đạo chính trị ở cơ sở; đối với một doanh nghiệp nhà nước có thể làm được, nhưng doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì vấn đề tổ chức và hoạt động của tổ chức đảng trong doanh nghiệp này như thế nào, hạt nhân lãnh đạo chính trị như thế nào, cần phải được làm rõ. Không phải chỉ vì lý do tổ chức cơ sở đảng yếu kém nên phải đặt vấn đề đổi mới, kiện toàn. Tình hình mới đặt ra những vấn đề mới yêu cầu chúng ta nghiên cứu sâu sắc. Ví dụ, hiện nay số lượng người Việt Nam ra nước ngoài nhiều: đi học, đi công tác, đi theo gia đình, cho nên ở nước ngoài có chi bộ đảng. Chi bộ đảng của những người đi theo gia đình ra nước ngoài sinh sống làm gì, chức năng, nhiệm vụ như thế nào, cần phải giải đáp.
6- Đổi mới công tác cán bộ, coi trọng công tác bảo vệ chính trị nội bộ.
Đây là vấn đề rất lớn. Đại hội đã đánh giá tất cả các khâu của công tác cán bộ, từ đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, bổ nhiệm, sử dụng, đến chính sách cán bộ đều còn rất nhiều vấn đề phải tiếp tục hoàn thiện.

7- Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát. Văn kiện Đảng đã khẳng định, không kiểm tra là không lãnh đạo. Lãnh đạo mà không kiểm là buông lỏng. Trong môi trường mở cửa, hội nhập, kinh tế thị trường phải đề cao trách nhiệm cá nhân, mở rộng quyền tự chủ bởi rất nhiều vấn đề cụ thể, phát sinh, đòi hỏi phải giải quyết, quyết định nhanh chóng. Nhưng nếu mở rộng quyền tự chủ, đề cao trách nhiệm cá nhân mà không kiểm tra, giám sát thì dễ dẫn đến những sai lầm, khuyết điểm.
8- Tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng.
Sau Hội nghị Trung ương 5, khóa X, về đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, Bộ Chính trị đã ban hành rất nhiều quy chế để cụ thể hóa Nghị quyết, vì vậy, phương thức lãnh đạo của Đảng đã có bước đổi mới khá mạnh mẽ, nhưng vẫn có ý kiến, so với nhà nước, luật của Đảng còn nghèo, còn mỏng.
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng phải theo hướng, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng nhưng phải phát huy vai trò chủ động, năng động, hiệu quả của nhà nước, chất lượng hoạt động của mặt trận tổ quốc và hệ thống chính trị. Đảng không bao biện, làm thay. Muốn không buông lỏng, không bao biện, làm thay phải có quy chế.
Những nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung lãnh, chỉ đạo:
Chiến lược đề ra 3 đột phá: thể chế, chất lượng nguồn nhân lực và hệ thống cơ sở hạ tầng. Báo cáo chính trị không nói là đột phá và c