Chuyện thứ nhất: Có lần Bác Hồ nói “Nếu tôi có vết nhọ trên trán, các đồng chí trông thấy lại lấy cớ “nể Cụ” không nói là tôi mang nhọ mãi. Nhọ ở trên trán thì không quan trọng nhưng nếu có vết nhọ ở trong óc, trong tinh thần mà không nói cho người ta sửa là hại người ta”.

Chuyện thứ hai: Cuối năm ngoái, tờ Tân Hoa xã đưa tin vụ tai nạn thương tâm xảy ra với bé Yue Yue, 2 tuổi tại TP Phật Sơn (Quảng Đông, Trung Quốc), vụ tai nạn do một camera quan sát ghi lại. Lúc đó, bé Yue Yue đang đi trên con đường nhỏ trong khu mua sắm của TP thì bị một xe tải đâm phải. Người lái xe ngừng lại rồi nhấn ga đi tiếp, cán qua người bé lần thứ hai bằng bánh sau. Người ta đếm được 18 lượt người đi qua chỗ bé bị tai nạn mà chẳng ai có hành động gì cứu giúp... Người thứ 19 (là người quét rác) mới hô hoán cứu đứa bé, đưa đi bệnh viện. Giữa thời buổi văn minh này, chẳng lẽ lòng tốt chỉ còn hơn 5,2%?...

Hai câu chuyện chính trị, xã hội có nguồn gốc, xuất xứ, không gian, thời gian và ý nghĩa  khác nhau nhưng đều phản ánh một khía cạnh của lối sống vị kỷ “thấy sai không phê”, “thấy chết không cứu”.

Có nhiều cách lý giải về căn nguyên của lối sống vị kỷ. Đó là kết quả của tính thực dụng, luôn đề cao cái tôi, luôn chỉ nghĩ đến mình và chỉ biết mình. Vì vậy họ luôn tính toán thiệt hơn, sợ trách nhiệm liên đới, sợ  hệ  lụy  phiền  hà, tình đồng chí, tình người, chữ “nghĩa” trong xã hội nhạt phai, đẩy con người vào trạng thái thờ ơ lãnh cảm trước nỗi đau của đồng loại.

Để cải thiện lối sống vị kỷ cần coi trọng giáo dục đạo đức ở cả gia đình, nhà trường và xã hội.

Bác Hồ từng viết: “Hiền dữ đâu phải là tính sẵn/Phần nhiều do giáo dục mà nên”.